گروه فوریت های پزشکی پیش بیمارستانی
معرفی رشته فوریت های پزشکی
- مقدمه
مقطع کارشناسی پیوسته رشته فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی به عنوان یکی از برنامه های آموزشی علوم پزشکی می باشد. دانش آموختگان این مقطع به عنوان عضوی از تیم سلامت انجام وظیفه می نمایند. این افراد با تعهد و دلسوزی و مسئولیت پذیری برای تشخیص و مداخله سریع مشکلات پزشکی تهدید کننده زندگی بیمار آموزش دیده اند تا با استفاده از مهارتهای بالینی و درمانی مراقبتی در کمترین زمان ممکن و با بیشترین بازده مداخلات حیات بخش را ارائه نمایند توانایی ویژه در مهارتهای دهگانه به ریژه مهارتهای ارتباطی حل مسئله و مدیریت هیجانات در صحنه های غیر عادی و بیماران نابهنجار در فرایند ارائه خدمات اورژانس پیش بیمارستانی برای ایشان بسیار حائز اهمیت است. داشتن روحیه بالای انسانی در خدمت به بیماران و حادثه دیدگان و خلاقیت و دانش و مهارت در این عرصه ۴ گام کلیدی در تداوم خدمت و تحمل سختی های کار این رشته می باشد.
شایان ذکر است که بازنگری این رشته از سال ۱۳۰۱ آغاز گردید و طی جسات مستمر اعضای کمینه ارزشیابی و برنامه ریزی رشته در طی ۴ مرحله ارزیابی نیازهای موجود ارزیابی و پیش بینی تغییرات تدوین محتوا چیدمان واحدها و سرفصلهای جدید و ویرایش و جمع بندی در خرداد ماه ۱۴۰۳ به پایان رسید.
- تعریف رشته
رشته فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی یکی از رشته های علوم پزشکی می باشد و محوریت مباحث آموزشی آن شناخت شرایط بالینی اورژانسی و حوادث و فوریتهای پزشکی حاد و غیر حاد و شرایط تهدید کننده حیات و انجام اقدامات حیات بخش طبق پروتکلهای درمانی استاندارد است. محدوده وظایف این فارغ التحصیلان ارائه خدمات درمانی مراقبتی در مواجهه با بیماران اورژانسی و مصدومین ناشی از تصادفات حوادث و بلایا از لحظه رسیدن بر بالین بیمار حین انتقال در زمین هوا و دریا تا پیش از تحویل بیمار یا مصدوم به مراکز درمانی مطابق با دستور العمل های مربوطه میباشد. همچنین این افراد به عنوان بازوی فعال عملیاتی در تمامی بحران ها و حوادث غیر مترقبه طبیعی انسان ساخت و CBRNE آمادگی و توانایی امداد و کمک رسانی به مصدومین را دارند.
- فلسفه ارزش ها و باورها
به مصداق آیه ۲۲ سوره مبارکه مائده و من أحياها فكانما أحيا الناس جميعا ” نجات جان یک انسان همانند نجات بشریت است به همین دلیل تلاش در جهت حفظ حيات ونجات جان انسانها یک وظیفه شرعی اخلاقی و اجتماعی محسوب میگردد. تاکید بر ارزشهای اخلاقی معنوی حرفه ای و قانونی یکی از اجزاء ضروری آموزش رشته کارشناسی پیوسته فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی به شمار می رود. با توجه به اینکه کشور ما یکی از ده کشور بلاخیز دنیاست. در آموزش دانشجویان ایجاد توانمندی در مقابله با بلایای طبیعی مورد تاکید قرار گرفته است.
کارشناسان فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی وظیفه تامین حفظ و ارتقاء سلامت افراد جامعه را بر عهده دارند و این مهم با تکیه بر دانش روز مسئولیت پذیری و توجه به نیازهای جامعه و شرایط جغرافیایی و اقلیمی قابل دستیابی است. بدین منظور تلاش در جهت روز آمد کردن اطلاعات علمی و مهارتهای عملی و ارتقاء مستمر کیفیت آنها سرلوحه کار قرار میگیرد. فرهنگ و نژاد بیماران در ارائه خدمات بهداشتی درمانی مد نظر قرار نمی گیرد در این راستا ارتباط انسانی مناسب با تمامی گیرندگان خدمت برقرار میگردد. مسئولیت پذیری و حفظ اصل راز داری یکی از باورهای اصلی حرفه فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی بوده و در مفاهیم آموزشی این رشته تحصیلی مورد تاکید و تمرین می باشد. در آموزش دانشجویان استفاده از استانداردهای روز و منطبق بر نیاز جامعه سر لوحه برنامه آموزشی قرار میگیرد. روش آموزش باید متنوع و بر اساس نیازها تواناییها و در نظر گرفتن تجربیات قبلی فراگیران باشد و با مد نظر قرار دادن استانداردهای ملی منطقه ای و بین المللی بر اساس نیازهای حال و آینده ارائه گردد.
دانش آموختگان این رشته وظیفه حفظ سلامت و ارائه خدمات درمانی مراقبتی در صحنه حادثه و زمان انتقال بیمار یا مصدوم به مراکز درمانی را عهده دار هستند به منظور تحقق این هدف آنها همواره سعی خواهند نمود توانمندیهای خود را در سطح مطلوب حفظ نمایند. حفظ کرامت انسانی در ارائه خدمت یکی از ارکان ارزشی رشته فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی خواهد بود. حفظ ارزشهای اسلامی و احترام به شخصیت انسانها به عنوان یک ارزش مهم همواره مدنظر ارائه کنندگان خدمت قرار خواهد گرفت. تکیه بر دانش روز دنیا در حوزه های آموزشی الکترونیک و آموزش بر بسترهای مناسب حوزه فوریت های پزشکی پیش بیمارستانی در این رشته مد نظر قرار گرفته است.
- دورنما (چشم انداز)
در طی ۶ سال آینده دانش آموختگان برنامه آموزشی مقطع کارشناسی پیوسته رشته فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی همگام با نیازهای روز جامعه خواهند توانست استانداردهای منطقه ای و جهانی آموزش فوریتهای پزشکی را کسب نمایند. این دانش آموختگان با دستیابی به دانش و مهارت مناسب و کسب تجربه کافی در پایگاههای آموزشی اورژانس پیش بیمارستانی و آموزش در حوزه بیمارستانی و عملیات نقش بسزایی در ارائه خدمات مراقبتی فوریت های پزشکی خواهند داشت.
- رسالت (ماموریت)
رسالت این دوره تربیت نیروهای آگاه به مسائل علمی روز حوزه فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی، متخصص ، متعهد و دلسون توانمند در ارائه خدمات درمانی مراقبتی و خبره در مدیریت بحران در حوادث و بلایا توانمند در حوزه مهارتهای ارتباطی و حل مسئله مسئولیت پذیر و حساس به سلامت افراد جامعه است که تخصص خود را در زمینه های مراقبتی و اقدامات اورژانسی در اختیار جامعه قرار دهند خدمات ارائه شده توسط این دانش آموختگان از لحاظ کیفیت در رتبه نخست منطقه و قابل ارائه در سطوح بین المللی خواهد بود.
- هدف کلی
هدف کلی آموزش مقطع کارشناسی پیوسته رشته فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی تربیت نیروی مجرب کارآمد و متعهد است که قادر باشند به عنوان عضوی از تیم سلامت وظیفه خطیر امداد رسانی به آحاد جامعه را در زمان نیاز از بدو درخواست تا انتقال به مراکز درمانی به نحو احسن به انجام رسانند و با توجه به تغییرات اساسی در منابع علمی رشته و توسعه نرم افزارهای کاربردی حوزه فوریتهای پزشکی و توسعه سخت افزاری در ناوگان و زیر ساخت های عملیاتی (دیسپچ اداره ارتباطات و لجستیک زمینی دریایی و هوایی اولین بازنگری کوریکولوم رشته طی سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۲ به انجام رسیده است و در این بازنگری تبیین اهداف کلی و تمرکز بر تدوین کوریکولوم روز آمد که تربیت نیروی مجرب کارآمد و متعهد که به عنوان عضوی از نیم سلامت وظیفه مهم امداد رسانی به مددجویان را از بدو درخواست کمک از ۱۱۵ تا زمان انتقال و تحویل به مراکز درمانی به انجام برساند مد نظر قرار داشته است.
- پیامدهای مورد انتظار از دانش آموختگان
پیامدهای مورد انتظار از دانش آموختگان بر اساس مدل سه حلقه ای هاردن می باشد.
پیامد یک حلقه داخلی (Tasks) وظایفی هستند که دانش آموخته باید آنها را بر عهده بگیرد و این وظایف مرتبط با سلامت و هم بیماری بوده و با فرد و جامعه مرتبط است.
- گرفتن شرح حال جامع و ثبت آن
- تفسیر یافته های بالینی و ارزیابی سطح هوشیاری
- معايه فيزيكي
- رسیدن به ارزیابی اولیه بر اساس مشکلات بیمار
- پیامد دو حلقه میانی (Appriach ti Tasks) اهداف مرتبط با چگونگی انجام وظیفه را بر عهده گرفته است.
- استدلال اخلاقی
- مرتبط با رفتار اخلاقی تشخیص مسئولیت قانونی نشان دادن نگرش مناسب و برای مثال برای چگونگی انجام دادن وظایف شغلی
- قضاوت اخلاقی
- احترام به شان و حریم خصوصی بیمار
- رازداری رضایت آگاهانه
- مسئولیت پذیری
پیامد ۳ حلقه خارجی (Professionalis) مرتبط با اهداف حرفه ای و توسعه فردی است:
- بشر دوستی همدلی راستی
- وقت شناسی
- تقدم نیاز بیمار به نیاز شخصی
- نقش و مسئولیتهای کارشناس فوریتهای پزشکی
- تعامل با دیگر افراد تیم به ویژه در بحرانها و بلایا که سایر تیم های امدادی نیز حضور دارند.
- با بیماران همراهان بیماران خانواده پزشک مشاور و اعضای دیگر تیم سلامت ارتباط مناسب و موثر حرفه ای بر قرار نماید.
- برای بر طرف مشکلات و ارتقای سلامت بیماران و مصدومین فرایند عملیات را موشکافانه بررسی نموده و الگوی اصلاحی برای کاهش زمان و افزایش کیفیت خدمات در اورژانس پیش بیمارستانی ارائه نماید.
- مراقبت و درمان پیش بیمارستانی را برای بیماران در تمامی رده های سنی به کار بندد.
- نسبت به ارتقای سطح علمی و به روز رسانی اطلاعات آگاهیها و مهارتهای بالینی خود در طول سنوات خدمت کوشا باشد.
- حل مسایل و چالشها با دیدگاه پژوهش محور
نقش های دانش آموختگان در جامعه
دانش آموختگان این رشته در نقشهای زیر در جامعه انجام وظیفه خواهند کرد:
- پیشگیری – درمانی مراقبتی – حمایتی – آموزشی – مشاوره ای – مدیریتی و پژوهشی
- توانمندیها و مهارتهای مورد انتظار برای دانش آموختگان (Expected Competencies )
- :الف توانمندیهای پایه مورد انتظار (General Competencies)
- توانمندی های عمومی مورد انتظار برای دانش آموختگان این مقطع عبارتند از:
- مهارتهای ارتباطی تعاملی در حیطه مهارتی
- آشنایی با تجهیزات مراقبتی مبتنی بر فناوریهای روز و تله مدیسین مراقبت پزشکی از راه دور در حیطه دانشی و مهارتی
- آموزش
- قادر به شناسایی و رفع نیازهای بیماران در حوزه فوریتهای پزشکی پیش بیمارستانی
- مسئولیت پذیری اجتماعی
- پژوهش و نگارش مقالات علمی
- تفکر نقادانه و مهارتهای حل مسئله در حیطه مهارتی
- مهارت های مدیریت سیاست گذاری برنامه ریزی سازماندهی پایش نظارت و کنترل ارزشیابی مبتنی بر شواهد
- حرفه ای گرایی (Professionalism) در حیطه مهارتی
- مهارت تصمیم گیری در حیطه مهارتی
- مهارت مدیریت خشم و استرس در حیطه مهارتی
- هوش هیجانی در حیطه مهارتی
- هوش عاطفی در حیطه مهارتی
